Categorie archief: Gezondheid

Winterdepressie

Veel mensen voelen zich in de herfst en winter een stuk somberder en minder energiek dan in de zomer en lente. Dit kan duiden op een “winterdip” of seizoendsgebonden gemoedssstoornis (seasonal affective disorder). Kenmerken van een winterdepressie zijn:


  • (Extreme) vermoeidhied.

  • Veel behoefte aan slaap, zelfs als je al meer dan normaal slaapt.

  • Verschuiving van het dag-/nachtritme, waarbij je je steeds later op de dag “wakker” voelt.

  • Meer behoefte aan (koolhydraatrijk) eten.

  • Je somberder voelen dan normaal.

  • Prikkelbaarheid.

  • Afgenomen behoefte aan (sociale) activiteiten.


Kenmerkend voor de winterdepressie is dat deze weer verdwijnt als de dagen weer gaan lengen. Nou zijn er ook mensen die juist in het voorjaar somber en futloos worden (“voorjaarsmoeheid”), wat ook een seizoensgebonden gemoedsstoornis is.

Hoe kom je aan een winterdepressie, en hoe kom je er weer vanaf? De precieze oorzaak van een winterdepressie is niet bekend, mar er zijn wel verschillende mogelijke oorzaken. Zo regelt zonlicht je dag-/nachtritme voor een deel, en kan dit ritme dus verstoord raken als je minder zonlicht opdoet. Ook zorgt zonlicht ervoor dat het slaaphormoon melatonine wordt afgebroken, waardoor je ’s ochtends energieker wordt. Alweer gebeurt dit minder als je minder zonlicht opdoet. Recent is ook gebleken dat een tekort aan vitamine D kan leiden tot een winterdepressie. Als laatste spelen schommelingen in het niveau van serotonine (een stof die in de hersenen zorgt voor een goed gevoel) een rol.

Wat kun je eraan doen? Je kunt de zon niet langer laten schijnen, maar je kunt er wel optimaal gebruik van maken. Kom vroeg uit de veren en ga regelmatig naar buiten. Zonlciht zorgt er zoals hierboven gezegd voor dat melatonine wordt afgebroken. Ook maakt je lichaam vitamine D aan onder invloed van zonlicht.

Voeding kan ook helpen. Zoals gezegd kun je meer behoefte krijgen aan (koolhydraatrijk) voedsel. Eet voldoende “goede” koolhydraten. Dit zijn koolhydraten die je suikerspiegel niet te snel doen stijgen. Deze koolhydraten zitten in groente, fruit en volkorenproducten. Deze koolhydraten doen je tryptofaan stijgen, wat een stofje is dat voor een hogere productie van serotonine zorgt. Koolhydraten die de suikerspiegel een boost geven, zoals die in snoep, geven je wel kortdurend energie, maar je voelt je daarna snel weer vermoeid en somber.

Zorg ook dat je voldoende ijzer, vitamien B12 en vitamine D binnenkrijgt. Je kunt deze vitamines en mineralen via de voeding binnenkrijgen, maar als je er een tekort aan hebt, is het handig ze bij te nemen in een voedingssupplement.

Als laatste kan een daglichtlamp echt uitkomst bieden. Je merkt dit niet meteen de eerste dag, maar na ongeveer een week kun je verschil merken. Let erop dat de daglichtlamp die je aanschaft minimaal 10000 lux op twintig cm afstand geeft, geen UV-straling afgeeft, en is uitgerust met een elektronische VSA om trillingen te voorkomen (anders kun je last krijgen van misselijkheid of wazig zien). Lichttherapie onder begeleiding van een hulpverlener is overigens aan te bevelen boven zelf een lamp aanschaffen.